Reyhan Nalbant Yazdı: EYT İle İlgili En Çok Sorulan Sorular
Haber
20 Kasım 2022 - Pazar 20:28 Bu haber 15799 kez okundu
 
Reyhan Nalbant Yazdı: EYT İle İlgili En Çok Sorulan Sorular
EKONOMİ Haberi
Reyhan Nalbant Yazdı: EYT İle İlgili En Çok Sorulan Sorular

 
 
 
1 / 3
EYT’DE EN ÇOK SORULAN SORULARIN CEVAPLARI
 
EYT’de; SSK, Bağ-Kur, T.C. Emekli Sandığı, 18 Yaş Öncesi Sigortalıları, Staj veya Çırak, Yurtdışı, Askerlik ve Doğum Borçlanmaları ile Kısmi Aylık
 
Ülkemizde aileleri ile birlikte 20 milyon kişiyi etkileyecek Emeklilikte Yaşa Takılanlar yasa tasarısının 2022 yılı Aralık ayında TBMM’ ye sunulacağı belirtilmiştir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat BİLGİN’in Sosyal Güvenlik Uzmanlarının anlayacağı yönde detay vermeden kısa öz konuşması karşısında ayrı ayrı durumlarda bulunan sigortalıların en çok sordukları sorularla ilgili konuların açıklaması yapılmıştır.  
 
Bakan Vedat BİLGİN; “2022 yılı Haziran ayı verisine istinaden 1,5 milyon sigortalının Kanun çıkar çıkmaz emeklilik hakkı kazanacağı Emeklilikte Yaşa Takılanlarda prim gün sayısına takılanlar olmayacak çünkü 8 Eylül 1999 günü öncesi 5000 ve 5400 gün prim şartını değiştirmeyeceklerini, kötü senaryoları kafanızdan silin prim gün sayısı 5000 gün, sigortalılık süresi kadınlar için 20 yıl, erkekler için 25 yıl olması yönünde yasa tasarısı sunacağız” demiştir Bu durumda 8.09.1999 TARİHİNDEN ÖNCE SİGORTALI olanlar için:
 
SSK veya 4/1-(a)’dan aylık bağlanma şartı; Kadın ve erkek sigortalı için prim gün sayısı 5000 gün, sigortalılık süresi kadınlar için 20 yıl, erkekler için 25 yıl,  
 
Bağ-Kur veya 4/1-(b)’den aylık bağlanma şartı; Kadınlar için 7200 gün, erkekler için 9000 gün, sigortalılık süresi kadınlar için 20 yıl, erkekler için 25 yıl,
 
5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı veya 4/1-(c)’den aylık bağlanma şartı; Kadınlar için 7200 gün, erkekler için 9000 gün, sigortalılık süresi kadınlar için 20 yıl, erkekler için 25 yıl olacaktır.  
 
KISMİ VEYA İLERİ YAŞ AYLIKLARI:  
SSK veya 4/1-(a)’dan aylık bağlanma şartı; 8.09.1999 öncesi sigortalı olanlar için Kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurmuş olması, 15 yıldan beri sigortalı bulunması ve en az 3600 günü,  
8.09.1999-30.04.2008 döneminde sigortalı olanlar için Kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını doldurmuş olması, 25 yıldan beri sigortalı bulunması ve en az 4500 günü,
30.04.2008 tarihinden sonra sigortalı olanlar için ikinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde yer alan yaş hadlerine 65 yaşını geçmemek üzere üç yıl eklenmek ve adlarına en az 5400 günü,
 
Bağ-Kur veya 4/1-(b)’den aylık bağlanma şartı; 8.09.1999 öncesi sigortalı olanlar için Kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurmuş olması, 15 yıldan beri sigortalı bulunması ve en az 5400 günü,  
 
5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı veya 4/1-(c)’de aylık bağlanma şartı; 8.09.1999 öncesi sigortalı olanlar için kadın ve erkek için 61 yaşını doldurmuş olması, 15 yıldan beri sigortalı bulunması ve en az 5400 günü olmasıdır.  
 
18 YAŞ ÖNCESİ SİGORTALILAR
18 yaşından önce sigortalı olarak çalışanlardan 4/1-(b) ve 4/1-(c) kapsamındakilerin sigortalı başlangıç tarihi sigortalılık süresinin başlangıç tarihi olarak dikkate alınmaktadır.  
4/1-(a) kapsamındaki sigortalıların aylığa hak kazanma koşullarının tespitinde ilk işe giriş tarihine göre yaş, prim ödeme gün sayısı ve sigortalılık süresi koşulları tespit edilecek ve tahsis talep tarihinde 18 yaş uygulamasına göre sigortalılık süresinin yerine gelip gelmediğine

2 / 3
bakılacaktır. EYT 8.09.1999 tarihinden önce 18 yaş öncesi sigortalı iseler bu sigortalı BAŞLANGIÇ TARİHİ emekliliklerinde dikkate alınacaktır.
 
YURTDIŞI BORÇLANMA İŞLEMLERİ  
Borçlanma kapsamındaki süreler yurtdışında geçen sigortalılık süreleri, bu süreler arasında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri, ev kadını olarak geçen sürelerdir. Yurt dışı hizmet borçlanmasına ait süreler 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında geçmiş sigortalılık süresi olarak kabul edilir(1.08.2019 tarihinden sonraki borçlanmalar 4/1-(b) yani Bağ-Kur)
 
Borçlanılacak her bir gün için tahakkuk ettirilecek borç tutarı, başvuru tarihindeki prime esas asgari ve azamî günlük kazanç arasında seçilecek günlük kazancın 45’idir. Tahakkuk ettirilen borç tutarı, tebliğ edildiği tarihten itibaren üç ay içerisinde ödenir. Ödeme yapılan gün sayısı prim ödeme gün sayısına ve prime esas kazanca dahil edilir. Türkiye’deki sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki sürelerin borçlandırılması hâlinde bu süreler Türkiye’deki sigortalılık başlangıç tarihinden, Türkiye’de sigortalılık yok ise borçlanma tutarının tamamen ödendiği tarihten geriye götürülen sürelere ait ilgili aylara mal edilir.
 
Uluslararası sosyal güvenlik sözleşmelerinde Türk sigortasına girişinden önce âkit ülke sigortasına girdiği tarihin Türk sigortasına girdiği tarih olarak kabul edileceğine ilişkin özel hüküm bulunan ülkelerdeki sigortalılık sürelerini borçlananların âkit ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarih, ilk işe giriş tarihi olarak kabul edilir. llk defa çalışmaya başlanılan tarihin Türkiye’de ilk işe giriş tarihi olarak kabul edildiği akit ülkeler listesi: Almanya, Arnavutluk, Avusturya, Azerbaycan, Belçika, Bosna Hersek, Çek Cumhuriyeti, Fransa, Gürcistan, Hırvatistan, Hollanda, İsviçre, Kanada, Kebek, K.K.T.C., Lüksemburg, Makedonya, Slovakya, Kore, İtalya, Tunus. Ayrıca Danimarka, İsveç ve Norveç’te çalışanlar mahkeme kararıyla kabul ettirmektedirler.  
 
SİGORTALILARIN BORÇLANABİLECEĞİ SÜRELER
a) Kanunları gereği verilen ücretsiz doğum ya da analık izni süreleri ile 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamındaki sigortalı kadının, ÜÇ DEFAYA mahsus olmak üzere DOĞUM tarihinden sonra iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla borçlanılacak sürelerde uzun vadeli sigorta kolları açısından sigortalı sayılmaması ve çocuğunun yaşaması şartlarıyla talepte bulunulan süreleri,
b) Er veya erbaş olarak silâh altında veya yedek subay, yedek astsubay okulunda geçen süreleri,
c) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında olanların, personel mevzuatına göre aylıksız izin süreleri,
d) Sigortalı olmaksızın doktora öğrenimi veya tıpta uzmanlık için yurt içinde veya yurt dışında geçirdikleri normal doktora veya uzmanlık öğrenim süreleri,
e) Sigortalı olmaksızın avukatlık stajını yapanların normal staj süreleri,
f) Sigortalı iken herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınanlardan bu suçtan dolayı beraat edenlerin tutuklulukta veya gözaltında geçen süreleri,
g) Grev ve lokavtta geçen süreleri  
h) Hekimlerin fahrî asistanlıkta geçen süreleri,
ı) Seçim kanunları gereğince görevlerinden istifa edenlerin, istifa ettikleri tarih ile seçimin yapıldığı tarihi takip eden ay başına kadar açıkta geçirdikleri süreleri,
i) Bu bendin yürürlüğe girdiği tarihten sonraki sürelere ilişkin olmak üzere, 4857 sayılı Kanuna göre kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışan sigortalıların, kısmi süreli çalıştıkları aylara ait eksik süreleri,

3 / 3
j) Sigortalı olmaksızın, 8/4/1929 tarihli ve 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanuna göre yurt dışına gönderilen ve öğrenimini başarıyla tamamlayarak yurda dönenlerden yükümlü bulunduğu mecburi hizmet süresini tamamlamış olanların, yurt dışında resmî öğrenci olarak geçirmiş oldukları öğrenim sürelerinin 18 yaşının tamamlanmasından sonraki döneme ait olan kısmı,
kendilerinin veya hak sahiplerinin yazılı talepte bulunmaları ve talep tarihinde prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırları arasında olmak üzere, kendilerince belirlenecek günlük kazancın 32'si üzerinden hesaplanacak primlerini borcun tebliği tarihinden itibaren BİR AY içinde ödemeleri şartı ile borçlandırılarak, borçlandırılan süreleri sigortalılıklarına sayılır.  
Bu Kanuna göre tespit edilen sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler için borçlandırılma halinde, sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlandırılan gün sayısı kadar geriye götürülür.  
Borçlanılan süreler, (borçlandığı tarihteki (son) sigortalılık statasü kapsamında değerlendirilir. Ancak (c) ve (ı) bentleri gereği borçlananlar, 4/1-(c) bendine, (i) bendine göre borçlananlar ise 4/1-(a) bendine göre sigortalılık süresi olarak değerlendirilir.
 
STAJ VE ÇIRAK BORÇLANMASI
3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanununda belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde meslekî eğitim gören öğrencilerin normal staj sürelerinin borçlanılması ile ilgili bir çalışma bulunmadığı söylenmektedir. Bu çalışmalardaki kısa vadeli sigortalı başlangıç tarihi uzun vadeli sigorta başlangıcından önce doğum yapmış kadınlarda uzun vadeli sigorta başlangıç tarihi gibi kabul edilmektedir.  
 
Asgari ücret 6.471,- TL. x 32 = 2070,72 TL. Bir aylık sigorta primi  :30= 69,02 TL. bir günlük alt sınır sigorta primi borçlanma tutarıdır. 1 yıl için 360 x 69,02 = 24.847,20 TL’dır. Sigortalıların 1.Ocak 2023 tarihinden itibaren yeni asgari ücretin devreye gireceğini ve prim borcunun bir ay içinde ödenebildiğini dikkate alarak 2022 yılı Aralık ayı içinde borçlanmalarını yapmaları bir yıllık borçlanma için 10.000,- TL civarında lehlerine olacaktır. Yurtdışı Borçlanması yapacakların mümkünse askerlik veya doğum borçlanması yapmaları, yine KADINLAR İÇİN 50 YAŞ 3600 gün şartına göre ileri yaş aylığı bağlatmak isteyenlerin son yedi yıl içindeki 2520 günün en fazlasının 4/1-(a) statüsünde geçmesini (genelde 1260 gün) sağlamaları hususuna çok dikkat etmelidirler.        
 
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat BİLGİN’ in; “SSK yani 4/1-(a) kapsamında olanlar için kadın ise 20 erkek ise 25 yıldan beri sigortalı bulunması ve en az 5000 gün, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi, Bağ-Kur 4/1-(b) ve T.C. Emekli Sandığı 4/1-(c) kapsamındakiler için ise kadın ise 20 erkek ise 25 tam yıl sigorta primi ödemiş olması şartını yerine getirenler yaşlılık aylığından faydalanabilir.” olarak emeklilikte yaşa takılanlar yasasını TBMM’ye sunacağı belirtilmiştir.  
 
 
 
                                                                                  Reyhan NALBANT
                                                                                    Gelecek Partisi Kadın  
                                                                                      Politikaları Komisyon Üyesi
 
 
 

Kaynak: Editör:
Etiketler: Reyhan, Nalbant, Yazdı:, EYT, İle, İlgili, En, Çok, Sorulan, Sorular, ,
Yorumlar
Haber Yazılımı